Vet goed! Of toch niet?

Olijfolie

Ons lichaam heeft bepaalde vetten nodig om goed te kunnen functioneren en gezond te blijven. Maar welke vetten dragen daaraan bij en welke doen juist afbraak aan onze gezondheid? In dit artikel bespreken we de verschillende soorten vetten en bieden we inzicht in hun gebruik. Vet goed!

Tegenwoordig bestaat er verwarring over welk soort vetten gezond is en welk niet. Vijftig jaar geleden was er nog niets aan de hand, totdat de Amerikaanse voedingsindustrie verzadigde, meestal dierlijke, vetten vermeed door de eventuele link met hart- en vaatziekten. Er ontstaat steeds meer bewijs dat dit niet klopt en dat juiste verzadigde vetten zelfs bijdragen aan een goede gezondheid.

Een korte uitleg over de verschillende soorten vetten:

  • Verzadigde vetten
    Deze categorie betreft vooral dierlijke vetten als roomboter, maar ook plantaardige vetten als kokos- en palmolie. De stabiliteit van deze vetten maakt het hittebestendig zonder schadelijke effecten, waardoor deze vetten perfect zijn om mee te bakken en braden.
  • Enkelvoudig onverzadigde vetten
    Dit zijn plantaardige vetten als sesam- en olijfolie. Iets minder stabiel dan verzadigde vetzuren maar ook deze categorie is hittebestendig en geschikt om mee te bakken en braden. Enig punt van aandacht is dat tijdens verhitting sommige voedingsstoffen verloren gaan, waardoor deze vetten het beste in koude toestand gebruikt kunnen worden voor optimale gezondheidseffecten.
  • Meervoudig onverzadigde vetten
    Met onder andere zonnebloem-, maïs- en lijnzaadolie is dit de meest instabiele categorie. Verhitting van deze vetten zorgt voor verbranding wat op zijn beurt weer kankerverwekkend kan zijn. Toch gek dat deze oliën nog volop gebruikt worden om mee te bakken en braden. Meervoudig onverzadigde vetten bevatten essentiële vetten als omega 3 en omega 6, welke het lichaam niet zelf kan aanmaken. Het is bekend dat vette vis omega 3 bevat maar lijnzaadolie bevat een veel hoger percentage.
  • Transvetten
    Deze categorie bestaat uit meervoudig onverzadigde vetten die door een fabrieksmatig proces in een smeerbare substantie worden veranderd. Denk aan margarine, halvarine en geharde plantaardige olie die daarnaast gebruikt worden in allerlei soorten snacks, koekjes en snoep. Transvetten zijn veelal schadelijk en worden in verband gebracht met hart- en vaatziekten. Zelfs het Europees parlement buigt zich over de kwestie:
    Persbericht, 26 oktober 2016
    De hoeveelheid industriële 'foute' vetten in snacks als pizza's, friet of magnetronpopcorn moet omlaag. Het Europees parlement wil een wettelijke limiet. Het stemde woensdag in Straatsburg in met een voorstel dat het aantal doden als gevolg van overmatige consumptie van zogeheten transvetzuren in de EU moet terugdringen.
    Eén op de zeven sterfgevallen in de EU is gerelateerd aan de risico’s die zijn verbonden aan het eten van transvetten.

    "Die vetten maken veel Europeanen te dik, met diabetes en hart- en vaatziekten tot gevolg. De Europese Commissie en de levensmiddelenindustrie moeten daarom aan de slag", aldus Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik (CDA). "Aparte vet-etiketten werken niet en zijn een te grote rompslomp."

    In Denemarken, dat sinds 2003 als het enige EU-land maximaal 2 procent transvetzuren in voedingswaren wettelijk toestaat, is het aantal hart- en vaatziektes gedaald. Deense autoriteiten schatten dat de maatregel jaarlijks vijfhonderd levens redt.

Welke conclusies kunnen wij hieruit te trekken?

  1. Gebruik vetten met mate. Zij bevatten immers veel calorieën.
  2. Gebruik bij voorkeur volvette grasboter om mee te smeren.
  3. Gebruik voor bakken en braden bij voorkeur extra virgin kokosolie.
  4. Gebruik voor koude gerechten als salades bij voorkeur extra virgin olijfolie of een andere koudgeperste plantaardige olie.
  5. Omega 3 is minder vaak in ons dieet terug te vinden dan omega 6 of het niet essentiële omega 9. Voeg daarom extra lijnzaadolie of omega 3 tabletten toe aan het dagelijkse menu.
  6. Vermijdt de consumptie van transvetten zoveel mogelijk.

Noot van de redactie

Om hun houdbaarheid te verlengen worden meervoudig onverzadigde vetten in grote mate bewerkt. Na dit proces lijkt hun chemische samenstelling meer op dieselolie dan op een voedingsmiddel en bij transvetten kunnen we zelfs de vergelijking trekken met plastic.
In ons vorige artikel bespraken we de rol die een optimale zuurstoftoevoer in de cellen kan hebben ter voorkoming van kanker en andere degeneratieve ziekten. Wanneer je je bedenkt dat een gezonde celwand is opgebouwd uit vetten en zuurstof deze makkelijk moet kunnen passeren, wordt de vergelijking met dieselolie en plastic echt desastreus. Zuurstoftoevoer heeft geen schijn van kans wanneer de celwand uit een soort laminaat of plastic bestaat. Mijn algemene voedingsadvies luidt dan ook; wees altijd kritisch als het gaat om (bewerkte) voedingsmiddelen of dranken die er 150 jaar geleden nog niet waren.

Geïnspireerd door dit verhaal en wil je meer weten over onze gezondheidsbevorderende producten? Neem gerust contact op met Guus van der Meer: guus@doctorpill.com.