Waarom is slaap nou zo belangrijk

Gedurende je hele leven speelt slaap een cruciale rol bij een goede gezondheid en bij je welbevinden. Genoeg kwaliteitsslaap op de juiste momenten beschermen je mentale gezondheid, je fysieke gezondheid, de kwaliteit van je leven en je veiligheid. Bij kinderen en tieners ondersteunt gezonde slaap daarnaast hun groei en ontwikkeling.

Hoe je jezelf overdag voelt hangt grotendeels af van de kwaliteit van je nachtrust ervoor. De schade van slapeloosheid kan ineens optreden, zoals bij een verkeersongeluk door gebrek aan concentratie of het kan je beschadigen op de langere termijn. Voortdurende slaapproblemen kunnen de kans op allerlei chronische ziekten sterk doen toenemen. Slechte slaap kan je kwaliteit van denken beïnvloeden, je concentratie, hoe je reageert, werkt, leert en zelfs hoe je jezelf met anderen verhoudt, je sociale interactie.

Gezonde hersenwerking

Voldoende gezonde nachtrust helpt je hersenen om goed te werken. Tijdens de slaap zijn je hersenen zich aan het voorbereiden op de volgende dag, om je te helpen leren en om informatie te onthouden.

Studies tonen aan dat een goede nachtrust leren vergemakkelijkt. Of je nu wiskunde leert, een instrument bespeelt, hoe je auto rijdt of een golf swing aanleert, goede slaap verbetert je leervermogen en het vermogen om problemen op te lossen. Goede slaap helpt je scherp te blijven, helpt bij besluitvorming en vergroot je creatief vermogen.

Studies tonen ook aan dat als je slecht slaapt je meer moeite hebt om besluiten te nemen, problemen op te lossen, je gedrag en emoties te beheersen en adequaat om te gaan met veranderingen. Slaapproblemen worden ook in verband gebracht met depressies, zelfmoord en onverantwoord gedrag.

Kinderen die te weinig slapen kunnen sociale problemen hebben. Ze kunnen zich boos voelen en een kort lontje hebben, sterke stemmingswisselingen ondergaan, zich rot voelen en zelfs depressief zijn of motivatiegebrek hebben. Ze kunnen zich vaak slecht concentreren, kunnen slechtere cijfers halen en zich gestrest voelen.

Fysieke gezondheid

Slaap speelt een belangrijke rol in je fysieke gezondheid. Je immuun systeem heeft gezonde slaap nodig om goed te werken. Als je slaapproblemen hebt kun je makkelijker een infectie ziekte oplopen. Voortdurende slaapproblemen worden in verband gebracht met verhoogde risico’s op hart en vaatziekten, nierziekten, met een hoge bloeddruk, met diabetes type II en met een beroerte. Ook de kans op obesitas neemt toe. In alle leeftijd categorieën neemt de kans op obesitas toe als er sprake is van chronisch slaapgebrek.

Slaap helpt om een gezonde balans te onderhouden van de hormonen die je hongergevoel stimuleren, ghreline, of die je een verzadigd gevoel geven, leptine. Als je niet genoeg slaap krijgt dan maak je meer ghreline aan en minder leptine. Dit maakt je hongeriger overdag in vergelijking met als je langer slaapt.

Slaap heeft ook invloed op de manier waarop je lichaam reageert op insuline, het hormoon dat je bloedsuiker spiegel reguleert. Slaapgebrek verhoogt de suikerspiegel tot abnormale waarden, waardoor je meer kans hebt op het ontwikkelen van diabetes type II.

Goede slaap verbetert je herstel van zware inspanningen en is daarom cruciaal voor sporters. Goede slaap draagt bij aan een gezonde groei en ontwikkeling bij kinderen en tieners. Diepe slaap zorgt voor de secretie van groeihormoon. Dat hormoon helpt de spiermassa te vergroten/onderhouden en helpt cellen en weefsel te repareren bij kinderen, tieners en volwassenen. Slaap speelt ook een rol in de ontwikkeling van de vruchtbaarheid. Het immuun systeem is afhankelijk van goede slaap om goed te functioneren. Het immuun systeem verdedigt je lichaam tegen lichaamsvreemde of schadelijke indringers. Voortdurende slaapproblemen kunnen de manier waarop het immuunsysteem werkt negatief beïnvloeden.

Presentatievermogen overdag en veiligheid

Goede slaap op de juiste momenten helpt je om goed te functioneren bij je dagelijkse werkzaamheden. Mensen met een slaap tekort zijn overdag minder productief. Het kost ze meer tijd om een taak te volbrengen, ze reageren minder alert en maken meer fouten. Gebrek aan slaap kan ook leiden tot de zogenoemde micro slaap. Micro slaap is de naam voor zeer kortdurende, onbewuste slaap overdag. Je kan micro slaap niet controleren of beheersen. Micro slaap overkomt je. Iedereen heeft het wel eens ervaren tijdens een film of tijdens een autorit, of tijdens een lezing. Het zijn korte slaapmomenten op een moment dat je wakker hoort te zijn. Veel mensen zijn zich niet bewust van de gevaren die er kleven aan slaap tekort of slechte slaap. Sterker nog, veel mensen beseffen niet eens dat ze slecht slapen. Iedereen die alcohol nuttigt om te slapen of die slaappillen op recept neemt slaapt minder goed. Maar ze denken dat ze overdag normaal kunnen functioneren.

Neem bijvoorbeeld automobilisten en chauffeurs. Studies tonen aan dat slaapgebrek je rijvaardigheid net zo negatief beïnvloedt als dronken achter het stuur plaatsnemen. Slaapgebrek zorgt niet alleen bij chauffeurs voor problemen. Slaapgebrek kan bij iedereen die werkt voor problemen zorgen, mensen in de gezondheidszorg, piloten, advocaten en technische mensen etc. Slaapgebrek is niet alleen op persoonlijk gebied schadelijk, het kan voor grote rampen zorgen. Diverse grote rampen en ongelukken waren terug te voeren op slaapgebrek gerelateerde fouten van medewerkers, artsen machinisten en piloten.

Wat is een gezonde slaap?

Een goede nachtrust bestaat uit vijf aaneengeschakelde slaapcycli van ongeveer 90 minuten. De intensiteit van de slaap bouwt zich in de eerste drie fasen geleidelijk op. In de vierde fase bevinden we ons in de diepe slaap. Deze fase is de meest belangrijke voor ons lichaam. Ons stressniveau daalt en ons lichaam maakt hormonen aan die van belang zijn voor het herstel, de groei en de ontwikkeling. Tijdens de diepe slaap beginnen we met dromen en volgt de REM-slaap. REM staat voor Rapid Eye Movements. Tijdens deze cyclus zijn onze spieren verslapt maar nemen onze hartslag, hersenactiviteit, ademhaling en oogbewegingen toe. Wanneer de REM-slaap ten einde is, volgt de laatste slaapcyclus en begint het wakker worden. Langdurig gebruik van alcohol en / of slaapmiddelen op recept, heeft een tegenovergesteld effect op onze gezondheid. In plaats van dat we er beter door uitrusten, dereguleren deze middelen de natuurlijke herstelcapaciteit van ons lichaam. De REM-slaap wordt verkort met als gevolg dat vermoeidheid, concentratieproblemen, problemen met motorische vaardigheden en uiteindelijk een chronisch slaaptekort optreden.